ประวัติโครงการ

 

 

ชื่อหน่วยงาน

   โครงการชลประทานสกลนคร เป็นโครงการชลประทานประจำจังหวัดสกลนคร ซึ่งขึ้นในสังกัดของสำนักชลประทานที่ 5 กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ประวัติโครงการ

   ปี พ.ศ. 2482 กรมชลประทาน ได้เริ่มงานก่อสร้างโครงการชลประทานในภาคอีสาน โดยมีที่ทำการตั้งอยู่ที่ จ.นครราชสีมา

   ปี พ.ศ. 2492 ได้มีการก่อสร้างโครงการห้วยปลาหาง ที่ บ.โพนแพง ต.ม่วงไข่ อ.พังโคน จ.สกลนคร และได้ใช้เป็นที่ทำการแห่งแรก

   ปี พ.ศ. 2526 ได้ย้ายที่ทำการมาตั้งที่โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยเดียก บ.นาคำ ต.ห้วยยาง อ.เมือง จนถึงปัจจุบัน

สถานที่ตั้ง

   ตั้งอยู่ที่ บ้านนาคำ ต.ห้วยยาง อ.เมือง จ.สกลนคร ห่างจากตัวเมืองสกลนครประมาณ 11.75 กม. ถนนสายสกลนคร - กาฬสินธุ์ ที่ตั้งโครงการอยู่ในเนื้อที่ 300 ไร่

หน้าที่และความรับผิดชอบ

   มีหน้าที่และความรับผิดชอบวางแผน ควบคุม ตรวจสอบ การดำเนินการส่งน้ำและบำรุงรักษาของโครงการพิเศษที่ได้รับมอบหมาย ควบคุมและบริหารงานทั่วไป ด้านพัสดุครุภัณฑ์ งานธุรการและบัญชีการเงิน ควบคุมดำเนินงานของกรมชลประทานภายในเขตจังหวัดที่รับผิดชอบ ติดต่อประสานงานกับส่วนราชการอื่นๆ เพื่อเร่งรัดพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ส่งเสริมกิจกรรมในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำ การเกิดอุทกภัย รวมทั้งวางแผนงานส่งน้ำและบำรุงรักษาและระบายน้ำ จัดทำสถิติข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณน้ำท่า น้ำฝน และปริมาณน้ำที่ส่งเข้าสู่พื้นที่โครงการชลประทานขนาดเล็ก โครงการศูนย์บริการเกษตรกรเคลื่อนที่ โครงการขุดลอกหนองน้ำและคลองธรรมชาติ โครงการพิเศษอื่น ๆ เช่น โครงการตามพระราชดำริ โครงการขนาดกลางเร่งด่วน โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงและงานก่อสร้างอื่น ๆ ที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย รวมทั้งปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนปฏิบัติงานอื่นๆ ที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย โดยแบ่งการบริหารภายในออกเป็น 1 งาน 8 ฝ่าย คือ

1.งานบริหารทั่วไป

   มีหน้าที่รับผิดชอบในการควบคุมงานด้านธุรการ ด้านบัญชีและการเงิน ด้านการเจ้าหน้าที่ ด้านพัสดุครุภัณฑ์ ด้านการรักษาความปลอดภัยอาคารและรักษาบริเวณโครงการฯ ด้านการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนงานบริการด้านอื่น ๆ รวมทั้งงานด้านประชาสัมพันธ์ เพื่อดำเนินการเผยแพร่ผลงานและกิจการของโครงการและหน่วยงานของกรมชลประทาน เผยแพร่ผลการปฏิบัติงานชลประทานให้เกษตรกรได้เข้าใจอย่างถูกต้อง

2.ฝ่ายวิศวกรรม

   มีหน้าที่รับผิดชอบในการวางแผนงานวิศวกรรม ควบคุมงบประมาณของโครงการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการ
ได้แก่ งานปรับปรุงระบบชลประทาน งานซ่อมแซมระบบชลประทาน งานขุดลอกส่งน้ำและคลองระบายน้ำที่อยู่ในเขตพื้นที่ของโครงการ
พิจารณาสำรวจแบบ ออกแบบงานปรับปรุงโครงการเบื้องต้น เก็บรวบรวมข้อมูลรายละเอียดเพื่อจัดทำรายงานสภาพงานวิศวกรรมของเขื่อน
รวมทั้งตรวจสอบติดตามประเมินงานเพื่อนำมาวิเคราะห์และจัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานที่อยู่ในความรับผิดชอบเสนอสำนักชลประทาน
ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย

3.ฝ่ายจัดสรรน้ำและปรับปรุงระบบชลประทาน

   มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการวางแผนจัดสรรน้ำ การส่งน้ำ การระบายน้ำและการใช้น้ำเพื่อให้ไดประโยชน์สูงสุด ดำเนินการเรื่องการใช้ที่ราชพัสดุในเขตโครงการต่างๆ รวมทั้งด้านเกษตรชลประทาน ติดต่อประสานงานกับหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องในการวางแผนปลูกพืช การสำรวจเก็บสถิติผลผลิตด้านการเกษตรภายในโครงการ ควบคุมงานปรับปรุงซ่อมแซมบำรุงรักษาโครงการและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ งานพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ รวมทั้งการจัดฝึกอบรมและให้คำแนะนำแก่เกษตรกร ให้รู้จักการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี

4.ฝ่ายช่างกล

   มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลรักษายานพาหนะเครื่องจักรกลและเครื่องใช้เครื่องมือสื่อสารต่าง ๆ รวมทั้งการซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องกว้านบานระบาย อุปกรณ์ไฟฟ้า ประปาและเครื่องมือกลอื่น ๆ ในเขตโครงการที่อยู่ในความรับผิดชอบ ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่นๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย

5.ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 1

   ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยหวด อำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชล
ประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 7 อำเภอคือ อำเภอเมือง
อำเภอกุดบาก อำเภอกุสุมาลย์ อำเภอเต่างอย อำเภอโคกศรีสุพรรณ
อำเภอโพนนาแก้วและอำเภอภูพาน พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร
ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่ พื้นที่เพาะปลูก
รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี
และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ
ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

6.ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 2

   ที่ตั้งบริเวณโครงการพัฒนาลุ่มน้ำห้วยปลาหาง(ระบบผันน้ำ) บ้านธาตุ ตำบลวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชล ประทานขนาดกลางและขนาดเล็ก
ที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอพังโคน อำเภอพรรณานิคม อำเภอวาริชภูมิและอำเภอนิคมน้ำอูน
พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่
พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี
และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ
ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

7.ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3

   ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโทง อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชล
ประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอวานรนิวาส
อำเภออากาศอำนวย อำเภอบ้านม่วงและอำเภอคำตากล้า พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร
ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่ พื้นที่เพาะปลูก
รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี
และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ
ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

8.ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 4

   ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยทรายสว่าง ตำบลสว่างแดนดิน อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชล ประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขต
อำเภอที่รับผิดชอบ 3 อำเภอ คือ อำเภอสว่างแดนดิน อำเภอส่องดาวและอำเภอเจริญศิลป์ พร้อมทั้งประสานงานกับ
อำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่ พื้นที่เพาะปลูก
รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี
และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ
ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

ศักยภาพและความรับผิดชอบ

   ปัจจุบันอ่างเก็บน้ำ ฝาย และโครงการสูบน้ำด้วยไฟฟ้า ที่อยู่ในเขตจังหวัดสกลนคร มีทั้งขนาดใหญ่ ขนาดกลางและขนาดเล็ก โครงการอันเนื่องจากพระราชดำริ ในเขตจังหวัดสกลนครมีโครงการขนาดใหญ่ 2 โครงการ คือ เขื่อนน้ำพุง ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ความจุ 165 ล้านลูกบาศก์เมตร ทำหน้าที่ผลิตไฟฟ้า 6,000 กิโลวัตต์ และเขื่อนน้ำอูน โดยโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาน้ำอูน ความจุ 520 ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่ชลประทาน 180,464 ไร่ และนอกเขตโครงการชลประทานขนาดใหญ่ อยู่ในความดูแลของโครงการชลประทานสกลนคร ในด้านส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง โครงการชลประทานขนาดเล็ก และโครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จ กระจายอยู่ในอำเภอต่าง ๆ ในเขตจังหวัดสกลนคร รวม 18 อำเภอ รวมพื้นที่ชลประทานทั้งสิ้น 349,514 ไร่ ดังนี้.-

1.อ่างเก็บน้ำ

จำนวนทั้งสิ้น 155 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 237,339 ไร่

1.1 โครงการขนาดกลาง จำนวน 34 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 119,040 ไร่

1.1.1 โครงการขนาดกลาง จำนวน 10 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 34,920 ไร่

1.1.2 โครงการพระราชดำริ จำนวน 24 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 84,120 ไร่

1.2 โครงการขนาดเล็ก จำนวน 121 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 118,299 ไร่

1.2.1 โครงการขนาดเล็ก จำนวน 10 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 10,129 ไร่

1.2.2 โครงการพระราชดำริ จำนวน 24 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 93,050 ไร่

2.ฝาย จำนวนทั้งสิ้น 44 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 76,175 ไร่

2.1 โครงการขนาดกลาง จำนวน 3 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 43,600 ไร่

2.1.1 โครงการขนาดกลาง จำนวน 1 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 40,000 ไร่

2.1.2 โครงการพระราชดำริ จำนวน 2 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 3,600 ไร่

2.2 โครงการขนาดเล็ก จำนวน 41 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 32,575 ไร่

2.2.1 โครงการขนาดเล็ก จำนวน 37 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 10,129 ไร่

2.2.2 โครงการพระราชดำริ จำนวน 24 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 93,050 ไร่

3.สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า

   มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการใช้พลังงานไฟฟ้าสูบน้ำจากแม่น้ำ คลอง หรือแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีพอเพียงตลอดปี เพื่อส่งให้พื้นที่เกษตรและบำรุงรักษาระบบสูบน้ำที่รับผิดชอบในพื้นที่จังหวัดสกลนคร พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีสถานีสูบน้ำ จำนวน 44 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานทั้งสิ้น 36,000 ไร่

จำนวนทั้งสิ้น 44 โครงการ พื้นที่ชลประทาน 36,000 ไร่

ที่มา : ฐานข้อมูลโครงการชลประทาน ปี2548

ประโยชน์ที่ได้รับ

   โครงการชลประทานสกลนคร ได้ดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน เพื่อให้การใช้น้ำชลประทานเกิดประโยชน์สูงสุด และการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ โดยแบ่งกลุ่มจำนวนองค์กรเกษตรกรผู้ใช้น้ำตามประเภทได้ดังนี้

1. สมาคมผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 6 สมาคม มีสมาชิก 993 ราย พื้นที่ 20,769 ไร่

2. กลุ่มบริหารการใช้น้ำชลประทาน จำนวน 4 กลุ่ม มีสมาชิก 489 ราย พื้นที่ 5,069ไร่

3. กลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 370 กลุ่ม มีสมาชิก 1,165 ราย พื้นที่ 19,095 ไร่

4. กองทุนชลประทาน จำนวน 8 กองทุน วงเงิน 185,790 บาท

ประสิทธิภาพของการส่งน้ำและบำรุงรักษา

   โครงสร้างระบบส่งน้ำและระบายน้ำ ระบบส่งน้ำโดยทั่วไปของโครงการยังอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างต่ำ เนื่องจากระบบส่งน้ำส่วนใหญ่ ก่อสร้างมานานหลายปี ทำให้อัตราการรั่วซึมการสูญเสียน้ำค่อนข้างสูง ตลอดจนทั้งสภาพดินในแถบนี้เป็นดินร่วนปนทรายทำให้การสูญเสียน้ำมีมากยิ่งขึ้น สภาพและการใช้น้ำโดยทั่วไป ปริมาณน้ำที่เก็บกักไว้จากอ่างเก็บน้ำของโครงการฯ จะใช้เพื่อสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน 4 ประการ คือ

1. เป็นน้ำชลประทานเพื่อช่วยการเพาะปลูกในฤดูฝนสำหรับนาข้าว และการเพาะปลูกในฤดูแล้ง

2. ใช้สำหรับการอุปโภค - บริโภค

3. ใช้สำหรับเลี้ยงสัตว์

4. ใช้สำหรับการประมง

ปัญหาของโครงการ

 1.ปัญหาด้านการเกษตร

เกษตรกรยังขาดความรู้และความเข้าใจในการทำงานแบบเป็นระบบหมู่คณะ

เกษตรกรยังขาดความมั่นใจในการที่จะเลือกเพาะปลูกพืชให้เหมาะสมในแต่ละฤดูกาล

เกษตรกรยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับการตลาด และปัญหาที่ไม่สามารถขายผลผลิตได้ในราคาดีและไม่มีตลาดรองรับ

ระบบส่งน้ำยังไม่สมบรูณ์ ซึ่งอาจเกิดจากเกษตรกรยังไม่เข้าใจระบบส่งน้ำในด้านการใช้งาน หรือมีการทำลายอาคารชลประทานต่าง ๆ ทำให้เกิดความเสียหาย และเป็นอุปสรรคแก่การกระจายน้ำเข้าสู่แปลงเพาะปลูก ประกอบกับระบบส่งน้ำที่มีอยู่ในปัจจุบันตามอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ ได้ก่อสร้างมาเป็นเวลานานสภาพเสื่อมโทรมถึงแม้จะทำการซ่อมแซมอยู่เป็นประจำปี แต่ก็เป็นเพียงให้สามารถใช้งานได้เท่านั้น ไม่ถึงเกณฑ์ที่จะยกประสิทธิภาพสูงขึ้นได้อีก ทั้งขาดระบบคูส่งน้ำที่จะกระจายน้ำให้เข้าสู่แปลงนาได้อย่างทั่วถึงโดยสม่ำเสมอ

 2.ปัญหาด้านวิศวกรรม

  ในสภาพปัจจุบันหัวงานบางแห่งได้ก่อสร้างมานาน ทำให้สภาพบริเวณที่ทำการ และสิ่งปลูกสร้างในเขตหัวงานโครงการต่าง ๆ มีสภาพชำรุดทรุดโทรม ซึ่งขาดงบประมาณในด้านปรับปรุงซ่อมแซม โดยเฉพาะอย่างยิ่งถนนเข้าหัวงาน สะพานไม้ข้ามคลอง บ้านพักและรั้วรอบบริเวณโครงการฯ

3.ปัญหาด้านยานพาหนะและการสื่อสาร

   ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาแต่ละแห่งมีพื้นที่และขอบเขตรับผิดชอบมาก ยังขาดเครื่องมือสื่อสารในการติดต่อส่งข่าวสารและยานพาหนะในการเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างๆ ซึ่งแต่ละที่อยู่ห่างกันมาก ทำให้การปฏิบัติงาน และการประสานงานต่าง ๆ ไม่สะดวกรวดเร็วและทั่วถึงเท่าที่ควร

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>